Donya Pasawahing Akherat
Mastoni
| Tembung kalbu, ingkang limrah dipun tegesi
jantung, inggih punika peranganing jerowan
ingkang gumantung wonten ing salebeting dhadha
sisih kiwa. Ing salebeting jantung wau bolong
isi rah cemeng. Wonten ingriki tembung kalbu [jantung] wau boten ateges jantung kadosdene kasebat nginggil [boten sipat pawadhagan] awit ingriki boten ngrembag badhan wadhag, nanging ngrembag badhan alusing manungsa [sajatining manungsa]. Kalbu punika barang bangsa alus, bangsa urip saha uriping dzat kang asipat gesang. Kalbu wau ugi praboting kalbu jasmani [jantung lair], inggih kalbu wau ingkang kanamekaken sajatining manungsa. Dene sipatipun kalbu makaten anggadhahi kawicaksanan, kawruh lan kawaskithan. Inggih kalbu punika sejatosipun ingkang saged nampi pepreden, dhedhawuhan, ilham, rasa, ganjaran, rasa pasiksan, rasa krasa, ngrasakake salajengipun rumangsa. Inginggil sampun kapratelakaken menggah sejatining manungsa ingkang asma kalbu ingkang umumipun kawastanan jiwa utawi suksma, lan malih ugi anggadhahi bala kathah sanget [tanpa wicalan] saking keparengipun Gusti kang akarya jagad. Kawuningana Gusti kang maha suci punika mengkoni bala pinten pinten, inggih ingkang kawengku ing kalbu [manungsa sejati]. Pinten pinten bala sumebar angebaki alam saindenging bawana ing njawi lan ing lebet. Sadaya wau runtut sumungkem dhateng Gusti, runtut kaliyan lampahing kodrat [pandum] boten wonten ingkang ngretos pinten cacahing bala wau, kajawi namung Gusti. Saperangan bala ingkang kawengku ing anggane manungsa, katranganipun kados ing ngandhap punika: 1. Para balaning lahir ingkang kasat mripat netra kepala. 2. Para balaning batin ingkang boten kasad mripat, punika namung katingal batos rasa pangrasa. Menggah pamengkunipun sajatining manungsa dhateng balanipun kalih warni wau, ugi kenging kasanepakaken kados dene pamengkunipun kados bendara kaliyan juru ladosipun. 1. Para bala ingkang kasad mripat, punika wujudipun kadosta mripat, irung, tutuk, kuping, tangan, suku, lan sadya sarandhu utawi pirantosipun badhan wadhag ingkang bangsa njawi lan bangsa njerowan, jantung, limpa, kebuk, usus, tuwin sanes-sanesipun. 2. Para bala batin ingkang boten kasad mripat kados kalbu wau mengkoni bala ingkang lahir tuwin bala ingkang boten kasad mripat. Bala batin makaten grebanipun kangge ngawasi bala lahir. Dene wujudipun inggih punika dhaya-dhayaning kekiyatan [getering] pamuring lan dhaya panariking syahwat [rasa pepingin]. Sadaya bala wau samobah mosikipun tansah mbangun turut dhateng kalbu, dhasar sadaya wau tumindakipun kadunungan watak mesthi manut ing kalbu, boten saged umpamiya nyulayani. Utawi pancen boten gadhah kekiyatan damel adha-adha piyambak. Upaminipun mripat kaparentah kalbu supados melek, sampun mesthi lajeng melek. Suku kaprentah kalbu supados mlampah, sampun temtu lajeng tumandang mlampah, boten saged upami mopo [boten purun]. Makaten salaminipun, panguwasipun sang kalbu dhateng sarandhuning badhan lan pancadriya punika memper kadosdene Gusti dhumateng para malaekat. Para malaekat punika tumitahipun ugi sampun kinodrat mesthi mbangun turut punapa dhawuhipun Pangeran. Boten nate purun lan pancen boten saged upami nyulayani dhawuh. Boten beda kadosdene mbangun miturutipun wadhag dhateng kalbunipun. Nanging wonten bedanipun, para malaikat wau sami kaparingan kawicaksanan. Kawuningana, kalbu [manungsa sejati] punika pancen tinitah kedah mbetahaken badhan wadhag, awit bilih boten mawi badhan wadhag boten badhe saged makarti. Mila makaten amargi kalbu wau kenging kasanepakaken kados angganing tiyang ingkang kesahan ing purug langkung tebih sanget, dene marginipun pinasti kedah nglangkungi alam wadhag [donya]. Ingriki kalbu mbetahaken sanget ngangge prabot [praboting gesang ing donya], ringkesanipun wonten: 1. Badhan wadhag, kasanepakaken minangka tumpakan. 2. Kawruh sejati [sejatining kawruh], minangka kangge sangunipun. 3. Budi suci, minangka kangge gegebenganipun. Kalbu punika boten saged angsal pepadhang [hidayat jati] manawi boten lampah budi suci, mila kalbu wau boten saged upami nilara tigang perkawis wau, inggih punika badhan wadhag, kawruh sejati, tuwin budi suci, punika jalaran tumindakipun kedah miturut dhateng sabarang dhawuhipun Pangeran [Pangengeran]. Kita manungsa rumaos [ngakeni] linampahaken wiwit saking alam arwah [alam roh] ngantos dumugi wangsul ingarsanipun. Makaten lelampahanipun manungsa ung saindenging jagad raya. Lelampahan wau boten kenging boten kedah ngancik alam wadhag [donya]. Inggih wonten ing alam wadhag ngriku punika panggenan pados penghasilan calon kangge sanguning lampah utawi tujuwanipun anggenipun badhe dedunung wonten ing alam langgeng kanthi wilujeng nir ing sambi kala, tebih godha rencana ing samargi-margi, lajeng saged kadumugen sejatinipun, tata tentrem, nikmat manfaat. Inggih ingriku punika ingkang dipun wastani manggen ing panggenan ingkang langgeng [kalanggengan] tur isi raos sarwa legawa [swarga], mila leres ungelipun paribasan: donya pasawahaning akherat, lan iku bakal ngundhuh wohing pakarti, sing sapa nglakoni tumindak becik, bakal ngundhuh wohe becik. Kosokbaline sing sapa tumindak ala, bakal ngundhuh wohe ala. Makaten nyumanggakaken. |
